Last van verschillende, aanhoudende en vage klachten die maar niet overgaan? Lage rugklachten gecombineerd met spijsverteringsproblemen, chronische vermoeidheid en slapeloosheid bijvoorbeeld. Dan wil je je Nervus Vagus beter leren kennen! Deze bijzondere zenuw is de rechtstreekse verbinding tussen je brein, je hart en je organen. Best handig om weten, want dat je van stress fysieke klachten krijgt, wist je natuurlijk al. Maar heb je het ook al eens omgekeerd geprobeerd?
Wat is Nervus Vagus?
De Nervus Vagus is de tiende hersenzenuw en ook de langste. Het is een ‘informatiesnelweg’ die vanuit je hersenstam (het "Reptielenbrein") naar de belangrijkste organen loopt. Onder meer data over je hartritme, spijsvertering en hoe je je voelt worden via de Nervus Vagus uitgewisseld.
Je brein, hart en lichaam schieten in actie op basis van de fysieke, emotionele en rationele triggers die worden gedeeld. Een goed voorbeeld is dat je in een stressvolle situatie zowel fysieke effecten (bv. verhoogde hartslag of de maag die samentrekt) als emoties (bv. angstgevoelens) en automatische gedachtenpatronen (bv. freezemodus) ervaart.
De Nervus Vagus is dus als het ware een switch-schakelaar tussen het sympathische en het parasympatische zenuwstelsel.
- Het sympathisch systeem is je gaspedaal. Het activeert je lichaam en bereidt je voor op actie (bijvoorbeeld vechten of vluchten).
- Het parasympatisch systeem is je rem. Het zorgt voor vertraging, rust en herstel en stuurt ook de spijsverteringsprocessen
In een gezonde situatie wisselen de twee systemen elkaar voortdurend af.
Onveilige kindertijd, permanent overprikkeld zenuwstelsel later
De programmatie van je zenuwstelsel begint al in de vroege kindertijd, waarbij het lichaam telkens in “onveiligheidsmodus” gaat als basisbehoeften niet worden ingevuld. Tijdens het opgroeien leren we ook omgaan met automatische reflexen (zoals de Mororeflex schrikreactie). Hoe reageren we op onveilige situaties, maar ook… hoe komen we terug tot rust als het gevaar geweken is?
Te lang of te vaak in stressmodus? Dan loopt de programmatie voor natuurlijke herstelprocessen mis. Resultaat is een chronisch onveiligheidsgevoel dat ook op volwassen leeftijd blijft opspelen. Chronische overprikkeling, toxische schaamte, extreem pleasegedrag… Deze onbewuste patronen uit je kindertijd zetten je lichaam continu in de overlevingsstand. Als coping mechanisme wordt vaak een sociaal masker opgezet, maar dat vreet energie en blokkeert je natuurlijke herstel, met alle gevolgen vandien.
In zijn polyvagaal theorie beschrijft Dr. Stephen Porges de tweeledige samenstelling van de Nervus Vagus en het effect op gevoelens en sociale interactie nog specifieker:
- Ventrale Vagus (veiligheid): dit deel werkt als je je veilig voelt. Je bent sociaal betrokken, emotioneel stabiel en je lichaam herstelt optimaal
- Dorsale Vagus (freeze): bij extreme onveiligheid schiet je lichaam in de ‘bevriesstand’. Dit uit zich in een futloos gevoel, depressieve klachten of een burn-out
Hoe je je voelt heeft een rechtstreekse impact op je lichamelijke herstelmechanismen. Emotionele blokkades doorbreken is een belangrijke stap om aanhoudende vage klachten aan te pakken.
Van overleven naar voluit leven
Aanhoudende vage klachten aanpakken begint met het verminderen van chronische stress. De vicieuze cirkel moet eerst doorbroken worden om ruimte te maken voor rust en herstel.
De drie pijlers voor herstel
- Fysieke ondersteuning (craniosacrale osteopathie): dit is een zachte methode die zich richt op de schedel en het heiligbeen. Door blokkades in de vloeistofstroom rond je hersenen en ruggenmerg op te heffen, keert de rust in je zenuwstelsel direct terug. Je voelt je letterlijk lichter.
- Stop het herbeleven: elke keer dat je een nare gebeurtenis herkauwt in je hoofd, denkt je brein dat het opnieuw gebeurt waarna je lichaam meer stresshormonen produceert. Minder nadenken en meer voelen wat er NU in de realiteit gebeurt.
- Kies voor moed: herstel vereist dat je oude patronen loslaat. Moed is de eerste stap naar een leven vanuit je hart. Het stelt je in staat om te groeien in plaats van jezelf alleen maar te beschermen. In plaats van te vragen “wat is er mis met mij”, vragen we liever: “wat is er met jou gebeurd?”. Zodra je begrijpt hoe jouw zenuwstelsel is afgesteld, ontstaat er ruimte voor veiligheid en een diepere verbinding met jezelf.
Omega-3 en gelukshormonen als brandstof voor rust
Niet alleen je gedachten, maar ook de chemie in je lichaam bepaalt hoe goed je zenuwstelsel werkt. Omega-3 vetzuren zijn hierbij onmisbaar. Deze gezonde vetten bouwen je hersencellen op en laten zenuwen optimaal met elkaar communiceren. Bij Omega-3 tekort keert je lichaam moeilijker terug naar een staat van rust.
Een gebalanceerde hormoonhuishouding is net zo belangrijk. Als stresshormonen (cortisol en adrenaline) de gelukshormonen (serotonine, dopamine, oxytocine en endorfine) continu onderdrukken blijft je lichaam in vechtmodus. Laat je biochemie testen en krijg professioneel advies over geschikte voedingssupplementen.
Organen en emoties: de visie van causopractie
Binnen de causopractie kijken we naar het geheel van je functioneren op lichamelijk, rationeel en emotioneel vlak om de diepere oorzaak van klachten te achterhalen. Een goed voorbeeld zijn aanhoudende orgaanklachten. Ook die hebben meerdere oorzaken, waar emotionele stress vaak een hoofdrol speelt.
- De lever staat in verbinding met opgekropte boosheid
- De blaas en nieren reageren sterk op angstgevoelens
- Lage rugklachten duiden vaak op onverwerkte problemen uit het verleden
Herken je de signalen?
Sta je altijd "AAN", op scherp en wil je eindelijk iets doen aan die vage fysieke klachten? Laat je begeleiden door gediplomeerd osteopaat, causopractor en therapeut Thorbjörn De Brul.
